फेरफार नोंद वर हरकत कशी घ्यावी?सविस्तर माहिती सोप्या शब्दात
जमिनीच्या ७/१२ उताऱ्यावर किंवा इतर महसूल नोंदींमध्ये चुकीची फेरफार नोंद (Mutation Entry) झाल्यास संबंधित व्यक्तीस त्या नोंदीवर हरकत घेण्याचा पूर्ण अधिकार आहे. अनेक वेळा चुकीची नावनोंद, संमतीशिवाय फेरफार, किंवा बनावट कागदपत्रांवर नोंद केली जाते. अशा वेळी वेळेत हरकत न घेतल्यास पुढे मोठ्या अडचणी निर्माण होऊ शकतात.
या लेखात आपण फेरफार नोंद वर हरकत कशी घ्यावी, कोण घेऊ शकतो, कोणती कागदपत्रे लागतात आणि पुढील प्रक्रिया काय असते, हे सविस्तर पाहणार आहोत.
फेरफार नोंद म्हणजे काय?
जमिनीच्या मालकी, हक्क, भोगवटा किंवा क्षेत्रफळात झालेल्या बदलाची महसूल दप्तरी नोंद म्हणजे फेरफार नोंद होय. ही नोंद प्रामुख्याने ७/१२ उताऱ्यावर दिसून येते.
फेरफार नोंद वर हरकत कधी घ्यावी?
खालील परिस्थितीत हरकत घेणे आवश्यक आहे:
तुमची संमती न घेता फेरफार नोंद झाली असल्यास
चुकीच्या व्यक्तीचे नाव नोंदवले असल्यास
सर्व वारसांची नावे नोंदवलेली नसल्यास
बनावट किंवा अपूर्ण कागदपत्रांवर नोंद झाल्यास
मृत व्यक्तीच्या जमिनीवर चुकीची नोंद झाली असल्यास
फेरफार नोंद वर हरकत कोण घेऊ शकतो?
जमीन मालक
कायदेशीर वारस
सहहिस्सेदार
संबंधित हितसंबंध असलेली व्यक्ती
फेरफार नोंद वर हरकत घेण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
संबंधित जमिनीचा ७/१२ उतारा
फेरफार नोंदीचा उतारा / क्रमांक
हरकत अर्ज (लिखित स्वरूपात)
आधार कार्ड / ओळखपत्र
पुरावा कागदपत्रे (खरेदीखत, मृत्यू प्रमाणपत्र, वारस नोंद इ.)
फेरफार नोंद वर हरकत कशी घ्यावी?
ऑफलाईन पद्धत
हरकत अर्ज लिहून घ्यावा
संबंधित ग्राम महसूल अधिकारी कार्यालयात अर्ज सादर करावा
अर्जाची पोच पावती घ्यावी
मंडळ अधिकारी / तहसीलदार यांच्याकडे सुनावणी होते
दोन्ही बाजूंचे म्हणणे ऐकून आदेश दिला जातो
हरकत घेतल्यानंतर पुढे काय होते?
फेरफार नोंद तात्पुरती स्थगित केली जाते
संबंधित पक्षांना नोटीस दिली जाते
सुनावणी घेतली जाते
निर्णयानुसार फेरफार नोंद मंजूर किंवा रद्द केली जाते
फेरफार नोंद हरकत निकाली काढण्यास किती वेळ लागतो?
सामान्यतः ३० ते ६० दिवसांत हरकत निकाली काढली जाते. मात्र प्रकरणाच्या स्वरूपानुसार वेळ वाढू शकतो.
हरकत फेटाळली गेल्यास पुढील उपाय
जर हरकत फेटाळली गेली तर:
उपविभागीय अधिकारी (SDO) यांच्याकडे अपील
पुढे अपर जिल्हाधिकारी यांच्याकडे दाद
शेवटचा उपाय म्हणून न्यायालयात दावा
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्र. फेरफार नोंद अंतिम कधी होते?
👉 हरकत न आल्यास ठराविक कालावधीनंतर नोंद अंतिम होते.
प्र. फेरफार नोंद केल्याने मालकी मिळते का?
👉 नाही. फेरफार नोंद हक्क निर्माण करत नाही.
प्र. हरकत नोंदवण्यासाठी फी लागते का?
👉 सामान्यतः नाममात्र किंवा शासकीय नियमानुसार फी असते.
निष्कर्ष
फेरफार नोंद चुकीची असल्यास वेळीच हरकत घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. अन्यथा ती नोंद अंतिम होऊन भविष्यात जमीन व्यवहारात अडचणी निर्माण होऊ शकतात. योग्य कागदपत्रे आणि नियमांची माहिती असल्यास ही प्रक्रिया सोपी होते.
🔴अस्वीकरण (Disclaimer) :
या ब्लॉगवर प्रकाशित केलेली माहिती ही महाराष्ट्र शासनाच्या
शासन निर्णय (GR) व सार्वजनिक स्त्रोतांवर आधारित आहे.
सदर माहिती केवळ सामान्य माहितीच्या उद्देशाने देण्यात आली आहे.
कोणतीही अधिकृत कार्यवाही करण्यापूर्वी संबंधित विभागाचा
अधिकृत शासन निर्णय (GR) किंवा संकेतस्थळ तपासावे.
या माहितीच्या आधारे झालेल्या कोणत्याही नुकसानास
हा ब्लॉग किंवा लेखक जबाबदार राहणार नाही.
टिप्पण्या
टिप्पणी पोस्ट करा