महसूल मित्र(अनुभवातून)

🔷 फेरफार उतारा म्हणजे काय? गाव नमुना 6 ड म्हणजेच फेरफार उतारा. जमिनीच्या मालकीत, हक्कात किंवा नोंदीत झालेल्या बदलांची अधिकृत महसूल नोंद. हा अभिलेख ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी)यांच्याकडील दफ्तराचा भाग आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे झाले तर 👇 👉 जमिनीच्या हक्कात तसेच 7/12 वर झालेला बदल दाखवणारा उतारा म्हणजे फेरफार उतारा. 🔷 फेरफार नोंद कधी केली जाते? खालील प्रसंगी फेरफार नोंद केली जाते 👇 जमीन खरेदी / विक्री मृत्यूनंतर वारसा नोंद, बक्षीसपत्र, वाटपपत्र, कोर्ट आदेशाने हक्क बदल, 7/12 दुरुस्ती, सक्षम अधिकारी यांचे आदेशाने बदल, बँक बोजा चढवणे/कमी करणे इत्यादी  🔷 फेरफार उताऱ्यात कोणती माहिती असते? फेरफार उताऱ्यात साधारणपणे ही माहिती असते 👇 फेरफार क्रमांक फेरफार दिनांक जुने खातेदार नाव नवीन खातेदार नाव बदलाचे कारण संबंधित दस्तऐवज (नोंदणी क्रमांक) ग्राम महसूल अधिकारी/मंडळ अधिकारी नोंद 🔷 फेरफार प्रक्रिया कशी होते? 1️⃣ अर्ज संबंधित दस्तऐवजांसह ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी)कार्यालयात अर्ज 2️⃣ नोंद  ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी) फेरफार नोंद घेऊन नोटीस बजवतात. 3️⃣ हरकत कालावधी साधारण 15 दिवसांच...

 🔷 गाव नमुना 8-अ म्हणजे काय? गाव नमुना 8-अ हा महसूल विभागाचा महत्त्वाचा अधिकृत नोंदवही (Village Form) आहे.हा नमुना ग्राम महसूल अधिकारी (तलाठी) यांच्या दफ्ताराचा भाग आहे  या उताऱ्यामध्ये गावातील जमिनींची एकत्रित माहिती नोंदवलेली असते. सोप्या भाषेत सांगायचे झाले तर – 👉 गावातील सर्व खातेदारांची आणि त्यांच्या जमिनींची एकूण स्थिती दाखवणारा उतारा म्हणजे गाव नमुना 8-अ. 🔷 गाव नमुना 8-अ मध्ये कोणती माहिती असते? गाव नमुना 8-अ मध्ये खालील माहिती नमूद असते 👇 खातेदाराचे नाव खाते क्रमांक जमीन क्षेत्रफळ (हे.आर.) जमिनीचा प्रकार (जिरायत / बागायत) आकारणी (Assessment) जमीन महसूल शेतीसंबंधित इतर तपशील 👉 7/12 उतारा हा वैयक्तिक जमिनीचा असतो, तर 8-अ हा खातेदारनिहाय एकत्रित उतारा असतो. (गाव नमुना 8-अ (Village Form 8-अ) – जमिनीची एकत्रित माहिती दर्शविणारा महसूल उतारा) 🔷 7/12 आणि 8-अ मधील फरक    मुद्दा                  7/12                           8अ  स्वरूप  ...

 प्रस्तावना महाराष्ट्रात जमिनीचा मालकी हक्क, क्षेत्रफळ, लागवड व इतर महत्वाची माहिती जाणून घेण्यासाठी 7/12 उतारा (सात बारा उतारा) हा अत्यंत महत्वाचा महसुली दस्तऐवज आहे. शेतकरी, जमीन खरेदी-विक्री करणारे नागरिक, बँका व शासकीय कार्यालये 7/12 उताऱ्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात. या लेखात आपण 7/12 उतारा म्हणजे काय आणि 7/12 उताऱ्यातील प्रत्येक रकाना (Column) सोप्या मराठीत समजून घेणार आहोत. 7/12 उतारा म्हणजे काय? 7/12 उतारा हा महसूल नोंदणी दस्तऐवज असून तो गाव नमुना क्रमांक 7 आणि 12 एकत्र करून तयार केला जातो. नमुना 7 – जमीनधारकांची माहिती नमुना 12 – लागवड व पीक माहिती 👉 त्यामुळे याला 7/12 उतारा असे म्हणतात. 7/12 उताऱ्यातील रकाने (संपूर्ण माहिती) 1️⃣ जिल्हा, तालुका व गाव या भागात संबंधित जमिनीचा: जिल्हा तालुका गाव नमूद केलेले असते. 2️⃣ भूमापन क्रमांक / गट क्रमांक जमिनीचा Survey Number / Gat Number हा नंबर जमिनीची स्वतंत्र ओळख दर्शवतो. 3️⃣ क्षेत्रफळ जमिनीचे एकूण क्षेत्रफळ हेक्टर-आर किंवा एकर-गुंठे मध्ये नमूद असते. 4️⃣ पोटखराब  लागवडीयोग्य नसलेली जमीन उदा. नाला, रस्ता, दगडधोंडे, बांध इ...